فرهنگ عزاداری

......زشتی این اعمال مخصوصاً وقتی است که به پای دین حساب شود و به اسم طاعت و عبادت صورت یابد. ائمّه ما به ما دستور داده‏اند که: کُونُوا زَیْناً لَنا وَ لا تَکُونُوا شَیْناً عَلَیْنا. یعنی برای ما زینت و آفرین باشید نه باعث سرافکندگی و مذلت. و علاوه بر این ما را امر کرده‏اند اعمالی بکنیم که بگویند: خدا جعفر بن محمّدعلیه السلام را رحمت کند که چه نیکو اصحاب و پیروانش را ادب آموخته. و در عین حال از هیچ‏کدام از ائمّه ما روایت نشده که به پیروان خود اجازه چنین کارهایی را داده باشند یا خود ایشان به این کارها برخاسته باشند و یا در زمانشان علناً یا مخفیانه کسی یا کسانی به این کارها برخاسته دسته‏بندی کرده و در ملأ عام آبروی اسلام و تشیع را برده باشند. هرگز! هرگز! حتی در زمان آزادی شیعیان نیز با آنکه برای اعمال خود مانعی نمی‏دیدند مانند زمان مأمون و اوائل دولت بنی‏عباس چنین اعمالی سابقه ندارد. با هزار اگر - اگر فرض کنیم که این اعمال حرام هم نباشد، بدون شک چیزهایی است که باعث ننگ و عار مذهب بوده مردم را از چنین دینی بیزار می‏کند و حتماً زبان بدگویی را به روی دین ما خواهد گشود. شک نیست که این اعمال، این دسته‏بندی‏ها این سینه زدن‏ها، این به سر کوفتن‏ها، این زنجیر زدن‏ها و قمه کشیدن‏ها، این بی‏آبروگری‏ها آن هم در برابر مردم و در معابر عام (مخصوصاً این روزها در ایران در معرض انظار تمام دول خارجی - مترجم) و این وحشیگری‏ها و بربریت‏ها و تمام این اموری که خدا و پیامبر و امامان هیچ‏کدام به آن راضی نخواهند بود و بدتر از همه نسبت دادن این امور به همان بزرگواران، بدترین گناهان و فجیع‏ترین خیانات و پرعقاب‏ترین معاصی است.


عزادارای بر امام حسین‏علیه السلام و اقامه ماتم آن بزرگواران با وقوع این همه فجایع، مستحب نخواهد بود، بلکه حرام نیز هست. دین اسلام دین عقل است. مسلمان واقعی یعنی عاقل کامل. بنابراین هر کاری که مخالف عقل باشد بدون شک حرام و اگر از ائمّه نیز درباره آن تحریمی نشده باشد به پیروی از عقل ما مجبوریم که از آن دوری جوییم. با طبل و شیپور و بوق و کوس در برابر مردم بیرون آمدن و این وحشیگری‏ها را در آوردن چه در ایران و چه در عراق چه در مکه و چه در آفریقا هرجا که باشد حرام و مخالف دین و شرع است.


کتاب المجالس السنیه (کتابی است بسیار بزرگ و نیکو که برای اصلاح وضع عزاداری و روضه‏خوانی و غیره از طرف نویسنده محترم کتاب منتشر شده است. مترجم) را که منتشر کرده‏ایم در آن هیچ مقصودی نداشته‏ام جز اینکه این اخبار نادرستی را که بر سر منابر به ائمّه نسبت می‏دهند تصحیح و درست کرده باشم، جز برای اینکه از این زیاده‏روی‏ها و افراطها جلوگیری کرده باشم و جز برای اینکه از این آبروریزی‏ها به نام اسلام ممانعت به عمل آورده باشم. اکنون کسانی برخاسته‏اند و به من تهمت می‏زند که می‏خواهد اخبار را نسخ کند و از اجرای اعمال دین جلوگیری کند و غیره. شما را به خدا ببیند چگونه تهمت می‏زنند.


خدا خود می‏داند و بندگان راستگو و درست کردار او نیز همه می‏دانند که من در این گوشه انزوا نشسته مال و جان و عمرم را فقط و فقط وقف انتشار احکام خدا و پراکندن حقایق کرده‏ام و در این کار نیز از هیچ کس کمکی نخواسته‏ام و هیچ قصدی جز این ندارم. در این کار نیز مقصودم جز تهذیب این اخبار دروغ و جلوگیری از این منهیات و ممانعت از این بی‏آبرویی‏های به نام اسلام چیز دیگری نیست و می‏کوشم که ذاکرین و وعاظ، همه کسانی باشند که توجه همه را جلب کنند و گوش‏ها و قلب‏ها را به خود جذب کنند و در عین حال باعث افتخار و مفخر اسلام باشند نه باعث ننگ آن. می‏کوشم که این روضه‏ها و این عزاداری‏های آنان خود یک عبادتی باشد خالی از هر گونه شائبه و ریب و قصد دیگری. اقامه عزا برای امام حسین‏علیه السلام چیزی جز ذکر مناقب آن بزرگوار و مقاصد مهم آن سرور و فهماندن اینکه چرا او خود را به کشتن داد چیز دیگری نیست و اگر چنین باشد و بالای منابر جز اینها سخنانی رانده نشود بدون شک این خود یک وسیله ترویج از اسلام است و از این گونه مجالس است که باید حمایت و پشتیبانی کرد و برعکس بر پای داشتن این گونه مجالس به نام دین برای کارهای نامشروع باز بدون شک بزرگ‏ترین ضرر را به پیکر اسلام وارد می‏آورد و من برای نمونه یکی از این مجالس عزاداری واقع و منابر حقیقی را که خودم در آن حاضر بودم، ذکر می‏کنم:


در شهر بعلبک در مجلس فاتحه یکی از بزرگان همان شهر حاضر بودم یک نفر واعظ دانا و زبردست یکی از خطب نهج البلاغه را که درباره صفت اموات بود خیلی خوب و بدون غنا و آواز خواند. یکی از دانشمندان مسیحی که در آنجا حاضر بود به رفیقش گفته بود من نه از بلاغت و فصاحت این خطبه که انشاء مرد بزرگی است در شگفتم و نه از روانی کلام این ناطق، بلکه تنها چیزی که مرا متعجب می‏کند این است که چرا این ناطق مانند معمول سایرین خطبه خود را به آواز و با غنا نخواند؟ همین مرد می‏گفت که ما گمان می‏کردیم شما همه مانند یکدیگر هستید و برای همین از آوازه‏خوانی نکردن این ناطق در تعجب آمدم. البته این سخنان یک مرد مسیحی است که نمی‏داند ممکن است در بین وعاظ و ناطقین نیز کسانی باشند که مفخر شیعه می‏باشند و همه کس می‏تواند از سخنانشان استفاده کند و بر معلومات خود بیفزاید. او چه می‏داند که کسانی هم هستند که هرگز به خواندن این روایت‏های غلط راضی نمی‏شوند؟ روایت‏هایی مانند روایتی که شمر در آن به امام حسین می‏گوید: بعدک حیا یا ابن الخارجی. و یا حدیث تعداد جراحات وارده بر زینب و یا حدیث مکالمه زینب با عباس در هنگامی که شمر برای او و برادرش امان آورده بود یا حدیث آمدن زین‏العابدین‏علیه السلام در شب سوم عاشورا با قوم بنی‏اسد برای دفن پدرش و حدیث آمدن مرغان و غوطه خوردن در خون سید الشهدا و غیر از این از احادیث و روایات مجعوله و دروغی که روز و شب بر منبرها خوانده می‏شود و کسی نیست که از آن جلوگیری کند.


بعضی برای اینکه امر شاخسینی و یا زنجیر و سینه زدن را مستحب نشان بدهند، بدون هیچ‏گونه فکر و تعقل، قضیه فصد و حجامت را برای ما مثال می‏زنند و می‏گویند چون حجامت که یک نوع آزار بدن است مجاز و حتی مستحب است پس شاخسینی و اعمال دیگری نیز که به بدن آزار نمی‏رساند ولی مستحب است اشکالی نخواهد داشت. غافل از اینکه خود حجامت در وقتی مجاز خواهد بود که دکتر و طبیب دستور صریح بدهد یعنی معلوم شود که اگر شخص حجامت نکند خواهد مرد. در این صورت است که حجامت کردن مجاز است و گرنه در غیر این صورت حجامت کردن هرگز مستحب نبوده و حرام است. تازه این حجامت کردن است که درباره آن ممکن است طبیبی تشخیص صلاحیت بدهد و آن را مجاز بداند ولی آیا شاخسینی و زنجیرزنی یا سینه‏زنی آن هم در معبر عام که جز یک دیوانگی نیست می‏تواند مورد صلاحیت واقع شود و آیا هیچ طبیب و دکتری می‏تواند آن را تجویز کند و دستور بدهد. حجامت خود یک امر حرام است ولی اگر طبیب حاذق دستور داد مجاز می‏شود ولی آیا دکتری هم هست که شاخسینی و زنجیرزنی و سینه‏زنی را که در اصل دین حرام است تجویز کند و برای رفع مرض دستور بدهد؟ وای از این نادانی‏ها وای از این بدبختی‏ها فرض می‏کنیم دکترها و اطباء نیز چنین کارهای زشتی را تجویز کنند ولی آیا این گردن‏کلفت‏هایی که قمه و زنجیر را به سر و سینه خود می‏کوبند چه مرضی دارند که برای خوب شدن آن اقدام به این کار می‏کنند و چه دردی دارند که این راه معالجه و مداوای آن است؟


این امور بدون شک نه فایده دنیوی دارند و نه فایده اخروی. در دنیا باعث مرض و کوری و سینه تنگی و قوز درآوردن و در آخرت نیز باعث عذاب سخت الهی خواهند بود. برعکس کسانی که مردم را خر کرده و برای این امور هم فایده دنیوی و هم اجر اخروی قائل شده‏اند گفتار این کسان بی‏شباهت به گفته آن صوفی نیست که: سیبی دزدید و همان را صدقه داد. حضرت امام جعفر صادق‏علیه السلام علت این امر را از او پرسید او در جواب گفت من یک سیب دزدیدم در اثر آن برای من یک گناه نوشتند زیرا که خدا در قرآن می‏فرماید: «وَمَن جَآءَ بِالسَّیِّئَةِ فَلَا یُجْزَی إِلَّا مِثْلَهَا».[4]  و وقتی که آن را صدقه دادم ثواب برای من نوشتند. زیرا که خدا در قرآن می‏فرماید: «مَن جَآءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ‏و عَشْرُ أَمْثالِهَا»،[5]  پس در این میانه، 9 ثواب برای من باقی خواهند ماند. ولی حضرت صادق‏علیه السلام به او گفتند این عقیده تو بسیار نادرست و حرف تو بسیار غلط است. زیرا که خداوند در قرآن می‏فرماید که: «إِنَّمَا یَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِینَ».[6]  و تو علاوه بر اینکه متقی نیستی چون دزدی کرده‏ای یک گناه در اینکه چرا دزدی کرده‏ای برایت می‏نویسند و یک گناه دیگر در اینکه چرا در مال غیر تصرف نابه‏جا کرده‏ای.


کسانی نیز در این باره می‏گویند تنها امور بزرگ و بلایای بسیار سخت است که پاداش بسیار نیک و جزای خیر دارد ولی باید گفت که این گونه استدلال اصلاً با این موضوع رابطه و سازشی ندارد؛ زیرا که مراد از بلای بزرگ مصائب و سختی‏های زندگی، مانند مرگ فرزندان و از بین رفتن اموال و کشته شدن و تسلط ظالم بر انسان و غیر اینهاست و این چه ربطی با این گونه امور و این تکالیف شاق و مضر دارد و این خبر که «بلا دیده‏ترین مردم نخست انبیاء و پس از آن اولیاء و اوصیا هستند» نیز به این موضوع ما ربطی ندارد.


راستی خنده‏آور است کسانی که بدون فایده و بی‏مقصد به سر و کله خود می‏کوبند و اعمال فجیع و نامشروع را با کمال جسارت انجام می‏دهند، خجالت که نمی‏کشند هیچ، خود را با انبیا و اوصیا نیز می‏خواهند برابر دانسته در یک ردیف قرار دهند.


دانسته شد که هر کار و عملی گرچه دینی نیز باشد وقتی به درجه عسر و حرج و سختی و مشقت رسید تکلیف از گردن شخص ساقط می‏گردد.


و همان فعل که قبلاً واجب بود اکنون ترک آن واجب می‏گردد. کسانی در این مورد اشکال تراشیده قضیه ورم کردن پاهای حضرت رسول را از اثر طول قیام در نمازها مثال و شاهد می‏آورند ولی به این اشخاص باید گفت این موضوع بر فرض هم که صحیح باشد بدون شک اتفاقی بوده اینکه پیغمبر همیشه این قدر در نماز می‏ایستاده که پایش ورم می‏کرده است. چرا که در صورت عمد و از روی قصد این کار به راستی برای رسول خدا نیز جایز نبوده است. چه کاری که منافی عقل و منطق باشد برای هر کس ناشایست و نادرست است.


از همین رو فقها و علمای اسلام دستور داده‏اند که اگر در اثر وضو ساختن حس کردی که دست‏هایت خشکه شده ترک می‏خورد نباید وضو بگیری و باید به همان تیمم اکتفا کنی، با وجود اینکه ترک خوردن دست در مقابل شکاف دادن سر و خراشاندن سینه و پشت چندان قابل اهمیت نیست. چگونه آن را جائز ندانیم و این امور شنیع را مجاز بشماریم؟ و هم چنین کسانی آن گریه‏های بی‏پایان زین‏العابدین‏علیه السلام را در عزای پدرش که به بیهوشی و غش کردن منجر می‏شد و خودداری آن حضرت را از طعام دلیل این موضوع می‏گیرند و می‏خواهند ثابت کنند که بنابراین زخم زدن بر سر خود برای عزاداری امام جائز است ولی نباید فراموش کرد که این اخبار باز اگر صحیح هم باشد (چه در صحت این اخبار شک است) در این باره امام‏علیه السلام بی‏اختیار بوده است و در فراق پدر بزرگوار خود بی‏تاب می‏گردیده است. و باز کسانی زخم شدن چشم‏های حضرت رضاعلیه السلام را در اثر گریه بر جدش دلیل می‏آورند.


باز این نیز اگر درست باشد جوابش همان است. کسانی همین موضوع را عَلَم کرده و می‏گویند حضرت رضاعلیه السلام چشمان خود را از زیادی گریه مجروح سازد ولی ما که شیعیان او هستیم نکنیم؟ در جواب این اشخاص باید گفت چه موقعی پیش آمده که ما بینیم شما خودتان گوشه از سرتان را زخمی کنید و یا برای یک دفعه هم شده محکم به سینه خود بکوبید و یا بر سر خود بزنید؟ بدون شک کسانی که این سخنان را می‏گویند هرگز خود به این کارها راضی نیستند و این تنها عوام جاهل و مردمان بی‏سوادند که از این سخنان فریب خورده و به هر کار ناشایستی دست می‏زنند. آری، به ایشان باید گفت: چرا این کارهای نیک و خوب را خودتان انجام نمی‏دهید و به مردم واگذار می‏کنید. خدا هم در قرآن می‏فرماید:


«أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنسَوْنَ أَنفُسَکُمْ[7]  یَأَیُّهَا الَّذِینَ ءَامَنُواْ لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ کَبُرَ مَقْتًا عِندَ اللَّهِ أَن تَقُولُواْ مَا لَا تَفْعَلُونَ».[8] .


پس بدون شک اگر این امور به راستی ثواب داشت و در دنیا و آخرت مضر نبود سزاوار بود که علما و فقها نیز به آن مبادرت کنند و خود پیش‏قدم باشند. کفن بپوشند و سنج و دهل و شیپور به دست گرفته پیشاپیش همه بر سر و کله بکوبند و دیگران را نیز به این کار تشویق کنند، زیرا که علما و فقها بیش از همه شایسته برای این گونه کارها هستند و اکنون که همه این کارها را نمی‏کنند خوب بود اقلاً یکی دو نفر هم شده از علما برای نمونه این کارها را می‏کردند، ولی باید گفت که همین یکی دو نفر هم هرگز به این کارها نپرداخته‏اند و هرگز در این اعمال شنیع خود را برای دیگران سرمشق قرار نداده‏اند، حتی هیچ یک از آنان دیده نشده‏اند که در مجالس عزا و سوگواری کمی محکم به پیشانی خود بزنند تا پیشانی ایشان سرخ شود. آری، همین کار را هم نمی‏کنند. میرزای شیرازی در گذشته و تمام علمای نجف در همین امروز فتاوی صریح در تحریم تمام این اعمال صادر کرده و اعلامیه‏های دور و دراز بیرون داده‏اند.


و در گذشته نیز هیچ یک از علما و فقها و مجتهدین دستور و فتوایی برای این امور نداده‏اند جز آنکه آنها را رسماً حرام کرده‏اند. و من خود خط تمام علمای بزرگ نجف را که این اعمال حتی لطمه زدن به صورت را نیز حرام کرده‏اند، دیده‏ام و این خطوط همه اکنون نیز در نزد ورثه مرحوم حاج باقر صحاف که در حجره صاحب مفتاح الکرامه مقیم بود (و هم او بود که این موضوع را استفتاء کرده بود)باقی است. از همه اینها که ذکر شد فهمیده می‏شود که علما هیچ وقت در برابر این اعمال شنیع ساکت ننشسته‏اند، ولی چه باید کرد که مردم عوام هرگز به این سخنان گوش فرا نداده‏اند و این موضوع دلیل رضای آنان به این قبایح نمی‏تواند باشد.


این کارها و اعمال شنیع را ما حتی در زمان‏های قوت و انتشار تشیع مانند زمان آل بویه در ایران و یا زمان مأمون و اوایل زمان عباسیان که از طرفی شاهان شیعه بر مردم حکومت داشته‏اند و از طرفی علمای بزرگی چون شیخ مفید و سید مرتضی در آن زمان‏ها بوده‏اند نیز نمی‏بینیم و هیچ خبری این موضوع و اثبات آن را نقل نکرده است و در صورتی که در همان وقت‏ها در عزاداری‏ها حتی در بغداد نیز که مرکز سنیان بوده بازارها را تعطیل می‏کردند و مفصل عزاداری می‏کرده‏اند هرگز کسی نبوده که قمه بزند یا سینه‏زنی کند یا شنایع دیگر انجام دهد.


علمای نجف همگی از آقای سید ابوالحسن اصفهانی گرفته تا کاشف الغطا و میرزای قمی همه در رساله‏های خود و در استفتائات این اعمال را حرام کرده‏اند و اگر سخن ما را باور ندارید هم الآن نیز سؤال کنید و از آنان جواب بخواهید تا ببینید چگونه به شما جواب خواهند داد.


کسانی نیز می‏گویند تمام این کارها - راه انداختن این دسته‏ها و انجام دادن این فجایع - چون به‏پا داشتن شعائر اسلام است اشکالی نخواهد داشت، ولی فراموش نباید کرد که حتی امور واجب نیز در مورد ایذاء و اذیت نفس ساقط می‏شود. روزه در هنگام مرض و وضو در بودن زخم و حج در هنگام ناامنی همه ساقط می‏شود که هیچ عمل آنها نیز حرام است چه رسد به این امور مستحب. به این کسان باید گفت که مثل شما مثل آن کسی است که انگورهای وقف مسجد را شراب کرده و می‏فروخت و چون از او علت کار را پرسیدند، گفت چون وقف مسجد است و فایده فروش آن صرف مسجد خواهد شد حرام که نیست هیچ، خوردنش هم مستحب است.


آری، ما در این باره از پیشوایان بزرگوارمان یعنی از پیامبر اکرم و از ائمّه‏علیهم السلام که فرمودند دین اسلام دین آسان و ساده است و می‏گفتند: سعی کنید که باعث افتخار ما باشید نه باعث مذلت و سرافکندگی ما، و باز می‏فرمودند: ایذاء به نفس و آزار بدن حرام است، پیروی می‏کنیم و فرمانشان را به کار می‏بندیم. نه خود را اذیت می‏کنیم نه آزاری بر نفس خود وارد می‏آوریم و نه باعث ریختن آبروی آن بزرگواران می‏شویم.


این بود آنچه می‏خواستم به طور مختصر در اطراف اعمال شنیعی که در عزاداری‏های دروغین به نام دین بجا می‏آید بنویسیم و به طور ساده از راه دین آنها را رد کنم. شکر و سپاس خدای را که کار به اتمام رسید.


تاریخ 18 شهر محرم الحرام سال 1346 در شهر بیروت به دست این فقیر درگاه پرورگار حسن حسینی عاملی، که خدا از سر تقصیراتش بگذرد، تمام شد. وَ صَلَّی اللَّهُ عَلی سِیِّدِنا مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ سَّلَمَ. http://ghamezani.blogfa.com/post-19.aspx  منبع:


 


نوشته شده در  شنبه 17/1/1387ساعت  3:14 عصر  توسط ابرقویی 
  نظرات دیگران()

                متن کامل کتاب التنزیه به همراه ترجمه آن به نام «عزاداری های نامشروع»


 مرحوم سید محسن امین در کتاب خویش به نام «التنزیه لاعمال الشیبه» با استدلال و برهان ثابت می‌کند قمه‌زنی و برخی دیگر از خرافات رایج در عزاداری امام حسین(ع) نه تنها ثوابی ندارد بلکه از نظر شرع مقدّس حرام و از کار‌های شیطان است.  در پی انتشار این اثر، که با هدف پاکسازی گردهمایی‌های‌ مذهبی از بدعت‌ها و گمراهی‌ها انجام شد، مردم ناآگاه چنان در برابرش موضع گرفتند، که برخی از دوستانش خطر «انقلاب عوام»  را به وی گوشزد کردند. ایشان در این‌باره می‌گوید: "در برابر این رساله برخی از مردم برخاسته، هیاهو برپا ساختند و ناآگاهان را به هیجان آوردند... آنها در میان بخش گسترده ناآگاه جامعه چنین پخش کردند که فلانی (سید محسن امین) برپا داشتن عزای امام حسین((ع را حرام کرده و علاوه بر این مرا به خروج از دین متهم ساختند."


تبلیغات فراگیر دربارة دانشمند مصلح دمشق چنان مؤثر افتاد  که حتی گروهی از گویندگان مذهبی در مسجدها به بیان گمراهی‌هایش پرداختند و برخی از مردم با گرو نهادن خانة خود و به دست آوردن اندکی پول، در جهاد نامقدّس ضد سید محسن شرکت جستند. ولی از آنجا که حق با سید بود، بالاخره پیروز و سربلند شد. تا آنجا که پس از اندک زمانی، آیت الله العظمی سید ابوالحسن اصفهانی(که در آن زمان مقام ریاست تامه و مرجعیت عامه را داشتند)  به طرفداری از امین عاملی وکتاب بیداری بخش او فتوا صادر کرد و با صراحت گفت:"إنَّ استعمالَ السّیوف و السلاسل و الطُبُول و الأبواق و ما یَجری الیومَ أمثالُهُ فی مَواکِبِ العَزاء بیوم عاشورا إنَّما هو مُحرم و هو غیر شرعی؛ یعنی:به کاربردن شمشیرها(= قمه‌زنی) و زنجیرها و طبل‌ها و بوق‌ها و کارهایى مانند این امور که امروزه در دسته‌هاى عزادارى و در روز عاشورا معمول است همه حرام و غیرشرعى است."(قمه زنی سنت یا بدعت، ص86)


 برای مطالعه متن کامل کتاب التنزیه به همراه ترجمه آن از جلال آل احمد که با نام«عزاداری های نامشروع» می باشد به این آدرس هم می توانید مراجعه بفرمائید:


http://ghamezani.blogfa.com/post-19.aspx


"رسالة التنزیه" فی تنقیة الشعائر الحسینیة


العلاّمة السید محسن الأمین العاملی(قده)


هذه الرسالة موقف من مواقف الإصلاح الکبرى التی وقفها المجتهد الأکبر السید محسن الأمین مذ بدأ حیاته العملیة بعد نیله إجازة الاجتهاد المطلق من النجف الأشرف. وهی رسالة أُعدت لتنقیة المراسم الحسینیة مما لحق بها من أمور دخیلة....


ترجمه کتاب از جلال آل احمد با نام


عزاداری‏های نامشروع


ترجمه رساله التنزیه ، توسط زنده‏یاد جلال آل احمد به عمل آمده و در واقع این ترجمه، نخستین اثر قلمی چاپ شده از آل احمد است که پس از مراجعت وی از نجف اشرف به آن پرداخت و در آذرماه 1322 تحت عنوان عزاداری‏های نامشروع، از سوی انجمن اصلاح منتشر گردید. خود آل احمد در مثلاً شرح احوالات در این باره می‏نویسد: جزوه‏ای ترجمه کرده بودم از عربی به اسم عزاداری‏های نامشروع، که سال 22 چاپ شد و یکی دو قران فروختیم و دو روزه تمام شد....


پیش از انقلاب، گویا دوستان آل احمد امکان تجدید چاپ و نشر آن را نیافتند و در ضمن مجموعه آثار آن زنده یاد، آن را منتشر نساختند و پس از پیروزی انقلاب اسلامی هم ترجمه این رساله، فقط یک بار از روی نسخه خطی - رونوشت - موجود در نزد استاد شمس آل احمد، برادر گرانقدر جلال آل احمد، توسط آقای «سید قاسم یاحسینی» در بندر بوشهر چاپ شد که به طور طبیعی از توزیع محدودی برخوردار بود. و به هر حال ما با استفاده از فرصتی که هم‏اکنون و پس از پخش بیانات تاریخی حضرت آیت‏اللَّه خامنه‏ای دام ظله الوارف - در تلویزیون جمهوری اسلامی ایران - به دست آمده است، به نشر آن اقدام می‏کنیم تا هم روشن شود که فقها و علمای بزرگوار پیشین هم، قمه‏زنی و اعمال مشابه آن را بدعت و امری خلاف و غیر مشروع می‏دانسته‏اند و هم نسل جوان ما آگاه گردد که بیان حقیقت همیشه یک واجب الهی، بر عهده علما و فقها اسلامی بوده است.... در مورد ترجمه رساله به فارسی باید توجه داشت که این نخستین اثر قلمی مرحوم آل احمد است و گویای چگونگی نثر نیم قرن پیش - 1322 - تواند بود و بی‏شک اگر جلال آن را بعدها ترجمه می‏کرد، از نثر بهتر و جالب‏تری برخوردار می‏شد. امید است که خداوند این خدمت را از علّامه امین و زنده یاد آل احمد بپذیرد. قبل از ورود به ترجمه مجددا این نکته را متذکر می شویم که این ترجمه بدان علت که اولین کار جلال آل احمد بوده دارای کاستی ها و اغلاطی است و به همین جهت ما قصد داریم ترجمه صحیح تری از اثر گرانقدر را ارائه نمائیم که انشاء الله در آینده ای نزدیک به دوستان تقدیم خواهد شد.


 متن ترجمه:


به نام خداوند بخشنده مهربان


سپاس خدا را و درود بر پیغمبر ما محمّدصلی الله علیه وآله. خداوند در همه جا نهی از منکر و بازداشتن مردم از کارهای بد را قلباً و لساناً و در هر حال و حتی‏الامکان واجب فرموده است. بزرگ‏ترین گناهان این است که انسان بدعت‏ها را بجای امور مستحب گرفته و یا امور مستحبی را بدعت وانمود کند. از طرفی چون شیطان و یارانش همیشه در صدد ترویج امور منکر و زشت هستند و در هر مورد راه بخصوص آن را خوب می‏شناسند مردمان دیندار را نیز از راه دین گول زده و از راه در می‏برند و این خود بهترین راه گمراه کردن مردم است و کمتر عبادت و سنتی هست که شیطان با وساوس خود در آن دخالت نکرده آن را فاسد ننموده باشد. از جمله این امور یکی موضوع عزاداری برای امام حسین‏علیه السلام است. در این مورد چون شیطان و یارانش با همه کوشش و تلاش خود نمی‏توانستند کاملاً پیروز شوند، تصمیم گرفتند مردم را وادار کنند که در این موضوع بدعت‏ها و منهیات و اعمال شنیع بسیاری وارد نمایند. و به این طریق سود و ثواب‏های آن را از بین برده اموری را در آن وارد کردند که نه تنها تمام مسلمانان بلکه تمام ملل دیگر نیز آن اعمال را شنیع و زشت می‏دانند. علاوه بر زشتی، این امور اغلب از چیزهایی است که در قرآن و سایر اخبار رسماً از آنها نهی شده و به عمل‏کنندگان آنها وعده عذاب داده شده است. این امور منهیه که در این عزاداری‏ها فراوان اتفاق می‏افتد، از قرار زیر است:


1. کذب و دروغ گفتن. اخبار دروغ و نادرستی که دروغ بودنشان از روز، روشن‏تر است و نه در کتابی نوشته شده و نه در جایی نقل گردیده است و با وجود این، شب و روز بر سر منابر و در میان مجالس بدون رادع و مانعی خوانده می‏شود و این خود به تنهایی از بزرگ‏ترین معاصی است مخصوصاً وقتی که نسبت به خدا و پیغمبر و امام‏علیه السلام نیز باشد که مبطل روزه نیز می‏گردد.


2. آزار نفس و اذیت کردن بدن که همان زدن به سر یا سینه می‏باشد. بدتر از این سینه و سر کوفتن، قمه زدن و شاخسینی است که در نتیجه ریزش خون اغلب علت ایجاد امراض و یا زخم‏های منکر ناعلاج می‏گردد. و یا چون زنجیر زدن (یعنی با آن زنجیرهای نکره به پشت یا به سر و صورت کوبیدن و یا به سینه زدن) و سینه‏ها را خراشانیدن و زخم کردن و غیر اینها. حرام بودن این امور عقلاً و نقلاً ثابت است. یعنی حفظ نفس از ضروریات شش‏گانه اسلامی به شمار می‏رود؛ مخصوصاً که دین اسلام دین سهل و ساده است و پیغمبر فرموده: «جِئْتُکُمْ بِالشَّرِیعَةِ السَّهْلَة السَّمْحاءِ». یعنی من برای شما دین بسیار آسان و ساده آورده‏ام و رفع حرج در موارد مختلفه که در قرآن نیز می‏فرماید: «وَ مَا جَعَلَ عَلَیْکُمْ فِی الدِّینِ مِنْ حَرَجٍ.»[3]  یعنی ما در دین امر دشواری بر شما بار نکرده‏ایم، خود این سخن را ثابت می‏کند.


3. جیغ زدن‏ها و فریادهای بلند زنان (که غالباً در پای منابر و مجالس عزا اتفاق می‏افتد) که علاوه بر شنیع بودن آن اصلاً گناه و معصیت کبیره است.


4. داد و فریاد و نعره‏های وحشیانه با صداهای منکر است.


5. غیر از اینها که شمرده شد آنچه به نام دین در این گونه مجالس موجب آبروریزی و هتک حرمت فوق‏العاده دین می‏شود و حد و مقداری نیز نمی‏توان برای آن شمرد و در هر جا بنابر چگونگی زندگی مادی و اقتصادی افراد تغییر می‏کند. داخل کردن این اعمال زشت و نامشروع در اقامه عزا برای امام حسین‏علیه السلام از افسون‏های شیطان و از گناهانی است که خدا و رسولش را به غضب می‏آورد. و حتی خود امام حسین نیز که در راه زنده کردن دین رسول خدا کشته شد و برای جلوگیری از منکرات و منهیات بود که این همه فداکاری کرد، هرگز از این اعمال راضی که نخواهد بود هیچ، از این کسان بیزاری نیز خواهد جست.


نوشته شده در  شنبه 17/1/1387ساعت  3:13 عصر  توسط ابرقویی 
  نظرات دیگران()

48- سخنان شهید آیه الله سید محمد باقر حکیم در ردّ بدعت های عزاداری و قمه زنی:از آنجا که هدف ما بازگشت به اهلبیت، علیهم السلام، است؛ و آن بزرگواران آگاه ترین افراد بر شریعت اسلام و بر آنچه در خانه رسول رخ داده و می دهد و مسائل مربوط به آن می باشند، با این حال چیزی از آنها به دست ما نرسیده که بتواند ربطی به این امور منفی که هم اکنون در عزاداری ها صورت می گیرد داشته باشد. بگونه ای که نه در زمان ائمه اطهار، علیهم السلام، و نه در بعد از آن مردم با این امور منفی آشنائی نداشتند و این شیوه های عزاداری در زمان های معاصر ایجاد و رواج یافته اند. و اگر چیزی از این امور می توانست در خدمت به اهداف نهضت حسینی مفید و سودمند واقع شود حتماً اهل بیت، علیهم السلام، اولین کسانی بودند که به آن سفارش می نمودند. و یا حداقل باید اهل بیت، علیهم السلام، در این مورد حرفی می زدند و یا اینکه تشویق و حمایتی از این امور می نمودند؛ در حالی که می بینیم آن بزرگواران حتی در احادیث ضعیفشان نیز هیچ گونه اشاره ای به این امر نکرده اند. این در حالی است که اهلبیت مثلاً هنگامی که در موضوع زیارت امام حسین (ع)، از زیارت پیاده آن حضرت و مشکلات و سختی های راه آن سخن می گویند به بیان هر اجری که زائر در هر قدمش کسب می کند پرداخته و ریزترین امور را متذکر می شوند. پس می بینیم که چگونه این بزرگواران از این مسائل کوچک سخن گفته اند اما هیچ اشاره ای به این اشکال عزاداری ننموده اند. همچنین می توان در تأکید این موضوع به صورتی واضح به سیره علمای بزرگ در طول تاریخ از زمان ائمه تاکنون اشاره نمود؛ بگونه ای که می بینیم علمای اعلام با اینکه تنها در پی عمل به واجبات شرعیه نبوده، بلکه به مستحبات و سفارشات رسیده از جانب شرع که وسیله قرب به خداوند متعال می باشند نیز اهمیت خاصی می دادند و خویش اولین کسانی بودند که به آنها عمل می نمودند، با این حال در تمام طول تاریخ و حتی تاریخ معاصر شاهد نبوده ایم که یکی از مراجع تقلید و یا یکی از علمای معروف مثلاً این گونه اعمال منفی را انجام داده باشند. در صورتی که اگر این اعمال از مقربات الهی بود این علماء اولین کسانی بودند که قیام به آن می نمودند.


از طرفی نیز روشن است که در شریعت اسلام، تمام مردم مخاطب احکام شرعی می باشند و وجهی وجود ندارد که بگوئیم احکامی نزد ما وجود دارد که مخاطب آن مثلاً  فقط علماء هستند و یا اینکه احکامی باشند که مخاطب آن فرد جاهل بوده باشد؛ بگونه ای که بعضی از احکام مخصوص علماء و بعضی مخصوص جهلاء باشد یا مثلاً این حکم مخصوص فرد آبرومند و این حکم مخصوص فرد فرومایه باشد و... پس باید گفت که همه احکام شرعی مشترک بین مسلمانان می باشند؛ چه واجب و چه مستحب. پس اگر عمل مورد نظر ما نیز مستحب باشد برای همه مردم مستحب است چه آنها عالم باشند و چه عامی. با این حال شاهد نبوده ایم که هیچ یک از علماء در طول تاریخ اقدام به این عمل کنند که این بدان معناست که آنها این اعمال را مستحب و مقرب کننده نزد خداوند نمی دانسته اند و بنده شخصاً هیچ عالمی را تاکنون نمی شناسم که اصرار بر انجام این صورت های عزاداری داشته باشد و شاهد نبوده ام که مثلاً عالمی قمه بزند. پس اگر عالمی وجود دارد که بر انجام شدن این گونه اعمال اصرار دارد و آن را مستحب می داند پس اعتقاد دارم که او باید خود اولین کسی باشد که قمه می زند و آن را نیز همیشه ادامه دهد تا مردم نیز بر او اقتدا نمایند. و من خویش شاهد این حقیقت بودم که مرجع کبیر آیت الله العظمی سید محسن حکیم (رض) دائماً می فرمودند:« همانا قضیه قمه زنی، اندوه و غصه ای در گلوی ماست» پس ایشان با این دید به قمه زنی نگاه می نمودند، ولی در جواب سوالات نیز می نوشتند: اگر قمه زنی باعث ضرر به بدن یا هتک حرمت به مذهب اهلبیت و شیعیان گردد، حرام است.


 منبع: شعائر الحسینیه بین الوعی والخرافه، ص119-127


49- آیه الله سید احمد علم‌الهدی: قمه‌زنی در ایام محرم و صفر موجب وهن دین مبین اسلام شده و بنا به فرمایشات و فتوای صریح رهبر معظم انقلاب چون قمه‌زنی موجب وهن در اسلام شده و یا سبب احتمال معرفی دین اسلام به عنوان دین خشونت در جهان می‌شود، حرام است.دشمنان اسلام از طرق مختلف سعی می‌کنند مسایل خرافی را در دین مبین اسلام ترویج دهند. نباید با انجام اقداماتی مانند قمه‌زنی در ماه محرم مسایل انحرافی را در دین اسلام افزایش داد. منبع: خبرگزاری جمهوری اسلامی: ?/??/???? و همچنین:


عاشورا تامین کننده حیات ملت ایران و نقطه شور و شعور ما است. در طول تاریخ جریان های بیدادگر و ستمگر که شور حسینی مردم را در عاشورا بر خلاف مصالح خود می دیدند در صد براندازی این جریان بر آمدند که تاکنون موفق نشدند و هر ساله بر این شعائر و شور حسینی افزوده می شود. امروزه استکبار بعد از ناکامی در براندازی شور عاشورایی طی ضرب العجلی که تا سال 2010 اعلام کرده اند در صدد بی محتوا کردن مراسم عاشورا و قطع ارتباط مرجعیت دینی از دیگاه مردم نسبت به عاشورا است و می خواهد با بدعتهایی که در این مراسم قرار می دهد، جریانهای وهابی را بر علیه شیعه تحریک کرده و با تکفیر شیعه جنگ مذهبی درونی به وجود آورد. هر عملی که در تولید شور حسینی نقش داشته باشد عمل مباح است و ثواب دارد ولی امروز قمه زدن صورت دیگری پیدا کرده و دشمنان از آن به عنوان دلیل مستند حاکم بودن نظام خشونت در ایران و اینکه اسلام دین خشونت است، استفاده می کنند.  با استناد به فرموده امام سجاد (ع)، هر عمل مباحی که موجب وهن اسلام بشود حرام است و امروزه قمه زدن سند افرادی مثل پاپ می باشد تا خشونت را به اسلام و شخص پیامبر نسبت دهند.  امام حسین (ع) عاشق عاقل می خواهد و حضرت در کربلا یک دیوانه نیاورد و عاشقی که نفهمیده و نسنجیده امام حسین (ع) را براندازی کند از صد یزید و عمر سعد ضررش بیشتر است.فتواهای آورده شده در شب نامه در خصوص قمه زدن مربوط به سالهای گذشته است و امروز که ولایت مقام معظم رهبری را تمام مراجع پذیرفته اند باید به فتوای رهبر که قمه زدن را به طور صریح حرام اعلام کرده اند، عمل کنیم. منبع:


http://www.shabestannews.com/newsdetail.asp?newsid=85110708355130&code=58


50-آیت‌الله شبستری امام جمعه تبریز:  قمه زنی در روز عاشورا بنا به احکام اولیه و ثانویه در اسلام مذموم است و موجب وهن مذهب تشیع می شود و از این نظر نباید توسط مومنان انجام شود.هرگونه ایذا ، قمه زنی و جاری کردن خون از بدن بنا به احکام روشن اسلامی حرام و موجب وهن شیعه توسط دشمنان و وهابیون است و از این نظر نیز فعلی ضد دین و بدعت می باشد.  هرعبادت یا مستحبی فقط از ناحیه دین مباح و پذیرفتنی است و گرنه بدعت و حرام تلقی می‌شود، قمه‌زنی و برخی اعمال غیر معمول در عزاداری ها از این نظر که از ناحیه دین تکلیف نشده است موجب بدعت می‌شود و در آن صورت اساسا حرام و ضد دین تلقی می‌شود در این رابطه هرگونه  قمهزنی ، خون ریزی و اضرار به بدن حرمت داشته و از اساس مورد خواست دین نیست و لازم است مومنان از انجام آن خودداری کنند. در شرایط کنونی دشمنان اسلام در صدد بهره‌برداری منفی تبلیغی از برخی حرکت‌های انجام یافته در عزاداری‌ها هستند، برخی حرکت‌های معمول در عزاداری ها ، حتی علی‌رغم خلوص نیت در عاملان آن‌ها ممکن است در ظاهر وحشیت تلقی شده و موجب وهن مذهب جعفری گردد و لذا باید از انجام آن‌ها خودداری شود با تاکید بر حفظ آرامش و متانت مومنان در دستجات و مجالس سوگواری امام سوم شیعیان خواستار اجتناب آنان از هرگونه اقدامی می باشم که ابزار یا موجب سوژه منفی بدست وهابیون علیه شیعیان در این مقطع حساس گردد .منبع: http://www.irna.com/fa/news/view/menu-149/8511083097174934.htm


  51-آیة الله العظمی محمد تقی بهجت : مساله 1830. حکم قمه زنی به عنوان اوّلى عدم ضرر رساندن به خود یا دیگرى است، به حدّى که حرام باشد؛ پس اگر مضرّ نباشد و مفسده‏اى هم بر آن مترتب نباشد فى نفسه اشکال ندارد. منبع: سایت آیة الله بهجت - احکام عزادارىhttp://www.mtb.ir/fa 


همچنین فتوای جدید ایشان درباره فتوای سید ابوالحسن اصفهانی رحمه الله علیه چنین است که دستخط آنرا در همین وبلاگ آوردیم: آنچه من نقل کرده‌ام آن است که مرجع بزرگوار آیت الله العظمی سید ابوالحسن مدیسه‌ای اصفهانی با قمه‌زنی مخالف بوده‌اند و تا پایان حیات خود نیز بر این رأی و نظر باقی بودند. و چنین لباسی نیز هم‌اکنون نزد من وجود ندارد. 



  دستخط مراجع و علمای مذکور را در این آدرسها ببینید:


خبرگزاری حوزه های علمیه رسانیوز : http://www.rasanews.com/Negaresh_site/FullStory/?Id=26053
و همچنین سایت جامعه محترم مدرسینحوزه علمیه قم


: http://www.jameehmodarresin.org/index.php?option=com_content&task=view&id=325&Itemid=39
و همچنین سایت کتاب ارزشمند دست پنهان در نقد و تحلیل قمه زنی: www.dastepenhan.com


 azadary.blogfa.com    ,   abarkooh.parsiblog.com و http://www.ghamezani.parsiblog.com و www.ghamezani.blogspot.com و


همجنین در این کتاب ارزشمند متن و دستخط فتاوای بیش از هفتاد مجتهد را از صد سال پیش تاکنون درباره حرمت قمه زنی ببینید: نام کتاب:"قمه زنی سنت یا بدعت" اثر طلبه ارجمند و فاضل آقای مهدی مسائلی نشر گلبن - آدرس انتشارات: اصفهان- چهار باغ عباسی- ابتدای خیابان شیخ بهایی- مجتمع تجاری جم-طبقه سوم- شماره 303- تلفن: 03112229900


نوشته شده در  سه‏شنبه 16/11/1386ساعت  4:59 صبح  توسط ابرقویی 
  نظرات دیگران()

33- فتوای آیه الله العظمی علامه امین عاملى‏قدس سره : قمه‏زنى و اعمالى دیگر از این قبیل در مراسم عزادارى حسینى به حکم عقل و شرع حرام است و زخمى ساختن سر، که نه سود دنیوى دارد و نه اجر اخروى، ایذاء نفس است که خود در شرع حرام است و در مقابل این عمل، شیعه‏ى اهل بیت را در انظار مردم مورد تمسخر قرار داده و آنها را وحشى قلمداد مى‏کنند و شکى نیست که این اعمال ناشى از وساوس شیاطین بوده و موجب رضایت‏خدا و پیامبر و اهل بیت اطهار نیست و البته تغییر نام این اعمال در ماهیت و حکم شرعى آن که حرمت است، تغییرى نمى‏دهد. منبع: اعیان الشیعه، ج 10، ص 363 .


34-فتوای حضرت آیت الله العظمی سید محسن حکیم: فرزند ایشان شهید آیت الله سید محمدباقرحکیم نقل نموده‌اند که پدر بزرگوارشان دائماً می‌فرموند: «ان قضیة التطبیر هی غصة فی حلقومنا»: یعنی: «مسئلة قمه‌زنی، غصّه و اندوهی در گلوی ماست»  منبع: قمه زنی سنت یا بدعت اثر مهدی مسائلی


35- فتوای حضرت آیت الله العظمی علامه سید محمد حسین فضل الله: " التطبیر حرام لکونه من مصادیق الإضرار بالبدن، وهو غیر جائز مطلقاً على رأینا، سواء أدى إلى التهلکة أو لم یؤد إلیها، وعندئذ فما دام محرماً فلا یمکن جعله من الشعائر الدینیة أو الحسینیة، ولا سیما إذا کان مسیئاً للمذهب، فسوف تشتد الحرمة وتتاکد. "  یعنی:"قمه زنی حرام استچون از مصادیق ضرر رسانده به بدن می باشد. و آن از نظر ما مطلقا حرام است خواه به هلاکت و مرگ فرد منتهی شود خواه نشود . و چون که این عمل حرام است نمی توان ان را جزء شعائر حسینی یا شعائر دینی قرار داد. خصوصا زمانی که باعث زشتی و وهن مذهب (شیعه) گردد باعث می شود که حرمت ان تشدید و تاکید شود.



36-  نظر علمی علامه شهید ایه الله مرتضی مطهری: به نظرم قمه زنی در شرایط فعلی هیچ دلیل عقلی و نقلی بر آن نداریم و یکی از مصادیق بارز تحریف محسوب می گردد و حداقل اینکه در زمان فعلی باعث زیر سوال رفتن تشیع می گردد ….از برنامه هایی که هیچ ارتباطی با اهداف امام حسین(ع) ندارد، تیغ، قمه و قفل زدن است. قمه زدن هم همین طور است این کار، کار غلطی است. یک عده قمه ها را بگیرند، به سرهای خودشان بزنند و خون ها را بریزند که که چه شود؟ کجای این حرکت، عزاداری است. (حوزه و روحانیت، ج 2، ص 173.)  استاد در مورد تاریخچه قمه زنی می فرماید: «قمه زنی و بلند کردن طبل و شیپور از ارتدوکس های قفقاز به ایران سرایت کرد و چون روحیه مردم برای پذیرفتن آنها آمادگی داشت همچون برق در همه جا دوید.» (جاذبه و دافعه علی(ع)، ص 165.)


37- آیه الله علامه سید مرتضی عسگری، محقق تاریخ اسلام و حدیث‌شناس شهیر شیعه،  در عین حال که از گستره خدمات علمی و اجتماعی برخوردار بود، هرگز از لزوم بیداری سیاسی غافل نبود.  از جمله ویژگی‌های بارز علامه عسگری روحیه خرافه‌زدایی از دین بود که در این راه کوشش‌های گسترده‌ای برای دور کردن عادات واندیشه‌های منحرف از دامن اسلام نمود. وی از جمله کسانی بود که قمه زنی را رفتاری خارج از اسلام عنوان و در راه تبیین این موضع کوشش کرد.  منبع: قمه زنی سنت یا بدعت اثر مهدی مسائلی  


38- حضرت آیت الله العظمی سیستانی: باید از کارهایی که عزاداری را خدشه‌دار می‌کند اجتناب شود.


منبع: مسائل جدید از دیدگاه علما و مراجع تقلید، سید محسن محمودی، جلد 3، ص34.


39- حضرت آیه الله العظمی خویی:درصورتی که موجب ضرر معتدبه یاهتک وتوهین به مذهب باشدجایز نیست. منبع: طریق النجاه، ج2، ص445.


40 - حضرت آیت الله محمدی گیلانی: هر آنچه که مایه وهن شریعت اسلام است طبعا حرام و خصوصا اگر مورد نهی ولی امر مسلمین است بر عموم اطاعت از آن واجب است.


41- حضرت آیت الله موسوی تبریزی:عزاداری روزهای محرم و صفر و زنده نگه داشتن قیام مقدس حسین بن علی علیه السلام از بهترین عبادات و قربات است و هر عملی که موجب وهن اسلام و قیلم مقدس حضرت اباعبدالله علیه السلام باشد حرام است و اطاعت ار حکم ولی امر مسلمین واجب و لازم است.


42 - فتوای آیت الله موسوی اردبیلی:  چنانچه ضرر معتد به داشته باشد یا موجب وهن مذهب یا مؤمنین شود جایز نیست. /www.ardebili.com


43- فتوای آیت الله صافی گلپایگانی: قمه زنی اگر ضرر معتد به و تبعات منفی دیگر نداشته باشد جایز است.


http://www.saafi.net/farsi/new/02.HTM


[روشن است که قمه زنی در حال حاضر تبعات منفی فراوانی از جمله وهن دین را در پی دارد. این فتوا وجه دیگری نیز دارد: اگر قمه زدن ضرر معتد به و یا تبعات منفی داشته باشد جایز نیست.]


44- حضرت آیه الله سید محمود شاهرودی:بسمه تعالی بدون شک برپایی مراسم عزاداری و سوگواری نسبت به ائمه و اهل بیت عصمت و طهارت، علیمه السلام خصوصا در مصیبت جانسوز حضرت ابی عبدالله الحسین علیه السلام، امری مهم و بلکه یکی از فرائض و واجبات کفایی است؛ لیکن در کیفیت برگزاری مراسم و شیوه های آن بایستی سه شرط را مد نظر قرار داد:


1-آنکه موجب ضرربه شخص برگزار کننده ودیگران نشود واین شرط راهر مکلفی می تواند تشخیص دهد.


2-آنکه موجب وهن دین و مکتب تشیع و یا جامعه اسلامی و یا نظام مقدس جمهوری اسلامی نباشد؛ زیرا که وهن هر یک از آنها از اعظم محرمات و کبائر است و تشخیص این امر از اختیارات ولی امر مسلمین است، بدان معنی که اگر در شرایط خاصی ولی امر مسلمین چنین تشخیص بدهد که شیوه بخصوص بر خلاف مصلحت جامعه اسلامی ویا موجب وهن و ضربه زدن به دین و یا نظام مقدس جمهوری  اسلامی است و بر اساس آن از برگزاری آن منع نماید، تبعیت از ایشان بر همگان واجب است و در این رابطه آحاد مکلفین نمی توانند از نظر شخصی خود تبعیت کنند.


3-آنکه متناسب با روح اسلام و ارزش های متعالی مکتب اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام باشد وبا احکام و تعالیم حقه انان منافات نداشته باشد. قم، محرم الحرام 1415   منبع: اصل دستخط این فتوا درکتاب قمه زنی سنت یا بدعت، نوشته مهدی مسائلی،چاپ گلبن اصفهان،ص180 و 181موجود است.


 45-حضرت آیه الله العظمی سید کاظم حائری: [اولا:] ما شاهد آنیم که قمه زنی و بعض اعمال شبیه به ان ذاتا موجب تخریب  وجهه اسلام و تشیع گشته اند و دشمنان کافر نیز در زمان حاضر برای آسیب وارد کردن به ما بر این گونه اعمال تکیه نموده تا دین ما را دین خرافه و وحشی گری معرفی نمایند.


ثانیا: چه ما چنین دیدی را نسبت به قمه زنی به دست آورده باشیم یا نه، باید از اوامر ولی امر مسلمین حضرت ایه الله خامنه ای حفظه الله، در این مورد اطاعت کنیم؛ زیرا ایشان در این مورد موضع گیری صریح و روشنی نموده و دیگر هیچ گونه عذری را برای مخالفت باقی نمی گذارند و بر تمامی مسلمین واجب است که از دستورات ایشان اطاعت نمایند چه کسانی که با ایشان در فتوا هم نظرند ویا از ایشان تقلید می کنند و چه کسانی که در این فتوا با ایشان هم نظر نبوده  و یا از کس دیگری تقلید می نمایند. در هر صورت بر همه مسلمین واجب است از ایشان از حیث ولی امر بودنشان اطاعت کنند.    منبع: شعائر الحسینیه بین الوعی والخرافه، ص145.متن عربی این فتوا در کتاب قمه زنی سنت یا بدعت، نوشته مهدی مسائلی، چاپ گلبن اصفهان، ص162 موجود است.


 46-حضرت آیه الله احمد جنتی: برماست که عزت شیعه را حفظ کنیم. آنچه بهانه به دست دشمن دهد و مایه وهن پیروان علی علیه السلام گردد، گناه است. اطاعت از مقام ولایت نیز واجب است. قدرت ولی امر مسلمین باید حفظ شود تا اسلام عزیز بماند. 8/3/1374  منبع: اصل دستخط این فتوا در کتاب قمه زنی سنت یا بدعت، نوشته مهدی مسائلی، چاپ گلبن اصفهان، ص182 موجود است


47-حضرت آیه الله علی اکبر مسعودی: اوامر ولی فقیه لازم الاتباع و احکام صادره واجب الاطاعه می باشد؛ لذا بر مومنین واجب است از امور مذکوره جدا خودداری کنند. 27 ذی الحجه 1415  منبع: اصل دستخط این فتوا در کتاب قمه زنی سنت یا بدعت، نوشته مهدی مسائلی، چاپ گلبن اصفهان، ص183  موجود است.


نوشته شده در  سه‏شنبه 16/11/1386ساعت  4:57 صبح  توسط ابرقویی 
  نظرات دیگران()

 1-آیه الله غروی اصفهانی معروف به کمپانی:


 در گذشته چون در دید برخى‏غیر مسلمانان تاثیر سوء داشت،برخى علما به حرمت زنجیر زدن و قمه زدن و خون ازسر و پشت‏خویش جارى کردن فتوا دادند.در مقابل آنان نیز علماى دیگرى در پاسخ به‏استفتاهاى مردم، حکم به جواز دادند.این مساله،بارها در گذشته منشا کشمکشهاى‏مذهبى گشته است.از جمله آیة الله سید ابو الحسن اصفهانى فتوا به حرمت داد و سیدمحسن امین از او انتقاد کرد و این مساله به مطبوعات و مجلات آن روزگار کشیده شد واز آن پس بازار استفتاء و افتاء داغ شد و مجموعه‏هایى نیز که حاوى این نظرات فقهى بود،منتشر گردید.نظیر آن سبت‏به قمه زنى هم در تاریخ معاصر وجود دارد. 


متن یکی از فتاوای ایشان: "ان استعمال السیوف و السلاسل و الطبول و الابواق و مایجری الیوم امثاله فی مواکب الغرا بیوم عاشوراانما هو محرم و هو غیرشرعی." یعنی :"به کار بردن شمشیرها (قمهزنی) و زنجیرها و طبل ها و بوق ها و کارهایی مانند این امور که امروزه در دسته های عزاداری و در روز عاشورا معمول است همه حرام و غیر شرعی است."         این فتوا نیز موجب اختلافات و سر و صدای شدیدی شد و برخی از وعاظ در سخنرانی های خود آیت الله اصفهانی را به سختی مورد انتقاد و حتی اهانت قرار دادند. ولی وی هرگز حاضر نشد از فتوا و عقیده خود دست بردارد و خوشایند جاهلان و بی خردان سخن بگوید.  منبع:موسوعة العتبات المقدسه،ج8،ص378(پاورقى) با نقل:فرهنگ عاشورا صفحه198 جوادمحدثى.    منبع فتوای ایشان: دایره المعارف تشیع ج? ص ???. و همچنین اعیان الشیعه ج?? ص ???. و همچنین تاریخ سیاسی عراق معاصر نوشته استاد حسین شبر ج? ص ??? . و همچنین هکذا عرفتهم نوشته حعفر الخلیلی ج? ص ???.


2- حضرت امام خمینی(ره): در شرایط و اوضاع کنونی از قمه زدن خودداری شود و عزاداری و سینه زدن مانعی ندارد.     (استفتاءات امام، ج 3، سؤالات متفرقه، س 37)


3-حضرت آیت الله خامنه ای:  قمه‏زنى علاوه بر اینکه از نظر عرفى از مظاهر حزن و اندوه محسوب نمى‏شود و سابقه‏اى در عصر ائمه(ع) و زمان‏هاى بعد از آن ندارد و تأییدى هم به شکل خاص یا عام از معصوم(ع) در مورد آن نرسیده است در زمان حاضر موجب وهن و بدنام شدن مذهب مى‏شود؛ بنابراین در هیچ حالتى جایز نیست. و چنانچه در این مورد نذرى وجود داشته باشد، نذر واجد شرایط صحّت و انعقاد نیست. (اجوبة الاستفتاءات، س 1461)


 4-حضرت آیت الله اراکی:  دستور ولی امر مسلمین مبنی بر جلوگیری از اعمال خرافی درعزاداری محرم لازم الاطاعه است.


5-حضرت آیت الله مکارم شیرازی: بر عزاداران عزیز لازم است از کارهایی که موجب وهن مذهب می گردد و یا آسیبی به بدن آنها وارد می  کند خودداری کنند. (makaremshirazi.org ، کلمه قمه زنى)


 6- حضرت آیت الله تبریزى: عزادارى خامس آل عبا از مهم‏ترین شعائر دینى و رمز بقاى تشیع مى‏باشد؛ولى بر عزاداران عزیز لازم است از کارهایى که موجب وهن مذهب و سوء استفاده دشمنان اسلام و اهل بیت(ع) مى‏شود، اجتناب کنند. (استفتاءات، س2003 و 2012 و 2014)   


7-حضرت آیت الله حسین نوری همدانی:  مکتب سالار شهیدان حضرت ابی عبد الله علیه السلام، مکتب امر به معروف و نهی از منکر و چشمه جوشان ارزشهای اسلامی است و تاریخ خونبار عاشورا همیشه با آفریدن حماسه ها و موج ها و با به حرکت در آوردن احساسات و عواطف، الهام بخش کلیه نهضت ها و قیام هایی که علیه ظالمان و جباران روزگار صورت گرفته، بوده است... این خاطره به جوش آورنده  خونهایی است که در دل علاقه مندان این مکتب موج می زند. مخصوصا در جهان کنونی که دشمنان اسلام از اسلام سیلی خورده و منافع نامشروع خود را از دست رفته می بینند، در فکر انتقام گرفتن از اسلام ناب محمدی هستند، لذا لازم است (شیعیان) با مراسم عزاداری کار زینبی بکنند یعنی با منطق اسلام توام و از هرگونه حرکتی که این دین مقدس را بی منطق قلمداد نماید، منزه باشد و عزاداران محترم و متعهد  به جای اینکه قمه را فرق خود بکوبند در فکر آن باشند، قمه را بر سر دشمنان اسلام که اراضی آنان را اشغال و در فکر تضعیف آنان می باشند و منابع آنان را غارت و بالاخره هر روزی با ترفند جدیدی حیات اسلامی آنان را به مخاطره می اندازند، بکوبند.  (نورى، استفتاءات، ج 2، س 597.) 


 8-حضرت آیت الله جوادی آملی: چیزی که مایه وهن اسلام و پایه هتک حرمت عزاداری است جایز نیست، انتظار می رود از قمه زنی و مانند آن پرهیز شود.


 9-حضرت آیت الله علی مشکینی: بعد التسلیم و التحیه امور مذکور فوق بنفسه در شرع اسلام مورد اشکال و بلکه بعضی از آنها ذاتا محرم است مسلمین باید از وارد کردن آنها در مراسم تعزی حضرت حسین علیه الصلاه و السلام که یکی از عبادات است جدا خودداری نمایند علاوه آنکه  عزاداری آن حضرت عمل سیاسی است پس باید ازمخلوط شدن کارهایی که جنبه سیاسی آن را مخدوش و یا عنوان خرافیت و وهن اسلام می بخشد اجتناب نمود گذشته از اینها اعمال فوق مورد نهی مقام معظم ولایت امر مسلمین قرار گرفته و حکم معظم له واجب الاتباع است ...


 10-حضرت آیت الله حسین مظاهری: چون مقام معظم رهبری فرموده اند که در عزاداری ها قفل و قمه زدن و مانند اینها نباشد، پیروی از امر ایشان برهمه واجب است.   


11-حضرت آیت الله فاضل لنکرانی:  با توجه به گرایشى که نسبت به اسلام و تشیع بعد از پیروزى انقلاب اسلامى ایران در اکثر نقاط جهان پیدا شده، و ایران اسلامى به عنوان امّ القراى جهان اسلام شناخ